İstatistik rakamlar ile çalışır ve verilerinizin rakamlar ile analize hazır hale getirilmesi gerekir. Çalışmanızda kullandığınız veri toplama formu/anketin kağıt üstünde olması istatistik analiz için uygun değildir. Bir istatistik programı veya excel benzeri programlar ile yazıların rakamlara dönüştürülmesi işlemine veri tabanı hazırlama diyoruz.
Öncelikle hazırladığınız veri toplama formu ve anketiniz olması gerekiyor. Veri tabanı oluşturmak için bazı istatistik programlarını kullanabilirsiniz. İstatistik programı olmadan veri tabanı hazırlamanın da mümkün olduğunu söylemek isteriz.
Peki istatistik programı olmadan nasıl hazırlayabilirsiniz? Office programları istatistik programı olmadan veri tabanı hazırlamanız için yeterli olacaktır. Microsoft Office programında Excel, ücretsiz Open Office programında Calc ve ücretsiz Libre Office programında Calc veri tabanı hazırlamak için işinizi görecektir.
İstatistik programlarından tamamında veri tabanı hazırlama alanı bulunmamaktadır. Veri tabanı hazırlamak için en rahat SPSS, ücretsiz JAMOVİ ve ücretsiz PSPP programını kullanabilirsiniz. İstatistik programı ile veri tabanı hazırlarken aynı zamanda istatistik çıktılarını anlamlı hale getiren etiket kodlamalarını da yaparak sonuçları daha anlaşılır hale getirebilirsiniz.
İstatistik programları ile veri tabanı hazırlamak, etiket tanımlamaları ile verileri istatistiğe hazır hale getirmektedir. Rakamların özellikle kategorik verilerin istatistik analiz öncesinde etiket tanımlaması yapılması istatistik çıktılarını daha anlamlı okunabilir hale getirecektir. Etiket (label) tanımlamaları programlarda ufak farklılık gösterse de benzer şekilde yapılabilmektedir. Veri tabanında cinsiyet sütununda veri toplama formunda yer alan sıraya uygun numaralar ile veri girişi yapıldıktan sonra ilgili rakamın veri toplama formundaki etiketinin tanımlanması gereklidir.
Verileri office programları ile veri tabanına geçirdiğinizde istatistik programları tarafından açılarak analiz yapılabilmektedir. Excel, Open Office Calc ve Libre Office Calc ile veri tabanı hazırlarken ilk satıra sütun başlıklarını girmeniz gerekmektedir. İkinci satırdan itibaren veri toplama formlarınızı rakamsal olarak bu programlara girerek veri tabanınızı hazırlayabilirsiniz. İstatistik programlarına bu XLS uzantılı dosyaları aktararak analizlere başlayabilirsiniz. Tabiki istatistik programına aktardıktan sonra kategorik verileri label/etiket tanımlamaları seçtiğiniz programda yapmanız çıktıları daha anlaşılır hale getirecektir.